Obawiasz się, że upadłość konsumencka oznacza utratę domu? Choć ogłoszenie upadłości sprawia, że kredyt staje się natychmiast wymagalny, a należąca do Ciebie nieruchomość co do zasady wchodzi do masy upadłości, istnieją mechanizmy ochrony potrzeb mieszkaniowych. Zarząd nad Twoim majątkiem przejmuje syndyk, którego głównym zadaniem jest jego spieniężenie. Wierzyciel hipoteczny, czyli najczęściej bank, korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia ze środków uzyskanych ze sprzedaży domu lub mieszkania, z uwzględnieniem ustawowych kosztów i kolejności praw.
Jeśli kwota ze sprzedaży nie wystarczy na pokrycie całości długu wobec banku, brakująca część może podlegać umorzeniu po wykonaniu planu spłaty i wydaniu odpowiedniego postanowienia sądu. Myśl o utracie jakiegokolwiek majątku zawsze jest bardzo bolesna i stresująca. Jednak w sytuacji, kiedy zobowiązań jest o wiele więcej niż wartość tego majątku, czasem lepiej jest zaakceptować utratę majątku i rozważyć oddłużenie. Nie oznacza ono automatycznego uwolnienia od wszystkich zobowiązań, ponieważ ustawa przewiduje wyjątki od umorzenia.
Co zmienia ogłoszenie upadłości dla kredytu hipotecznego
Wniosek to jeszcze nie ogłoszenie upadłości
Złożenie wniosku nie jest tym samym co postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Wymagalność niewymagalnych wcześniej zobowiązań pieniężnych wynika z art. 91 ust. 1 Prawa upadłościowego i następuje z dniem ogłoszenia upadłości. Samo przygotowywanie dokumentów nie daje więc podstaw do traktowania kredytu jako umorzonego. Sprawdź, na jakim etapie jest Twoja sprawa, zanim zmienisz sposób rozliczeń z bankiem.
Sprzedaż mieszkania i rozliczenie banku
Nieruchomość należącą do masy upadłości sprzedaje syndyk w ramach postępowania. O sposobie jej likwidacji i minimalnej cenie zawiadamia wierzycieli oraz sąd. Cena sprzedaży nie jest jednak równoznaczna z kwotą, którą otrzyma bank. Przy podziale uwzględnia się koszty i pierwszeństwo zabezpieczeń. Samo wpisanie hipoteki nie oznacza też, że zadłużenie zostanie spłacone w całości. Etapy opisuje również wpis o tym, co dzieje się z kredytem hipotecznym po ogłoszeniu upadłości.
Wspólny kredyt hipoteczny a upadłość jednego z małżonków
Ogłoszenie upadłości jednego z małżonków nie zwalnia z długu drugiego współkredytobiorcy. Instytucja finansowa nadal zachowuje prawo, aby żądać spłaty pozostałego zadłużenia od osoby, która nie jest objęta oddłużeniem. Jeżeli odpowiedzialność współkredytobiorców jest solidarna, żądanie może dotyczyć całej niespłaconej należności.
Skutki upadłości zależą od ustroju majątkowego. Jeżeli małżonkowie pozostawali we wspólności majątkowej, ich majątek wspólny wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Rozdzielność ustanowiona tuż przed złożeniem wniosku nie musi chronić nieruchomości przed działaniami syndyka. Znaczenie mają sposób jej powstania i daty. Z tego względu niezwykle istotne jest przeanalizowanie sytuacji obojga partnerów, bez zakładania z góry, że intercyza rozwiąże problem.
Przykład: tylko jedna osoba przechodzi oddłużenie
Masz z małżonkiem wspólny kredyt i wspólne mieszkanie, ale wniosek składasz tylko Ty. Sprzedaż mieszkania może zmniejszyć należność banku, jednak nie usuwa automatycznie odpowiedzialności małżonka za pozostały dług. Małżonek może zgłosić wierzytelność z tytułu udziału w majątku wspólnym; nie oznacza to gwarancji wypłaty połowy ceny nieruchomości. Warto osobno ustalić własność, odpowiedzialność z umowy i skutki postępowania. Pomogą w tym poradniki o małżeństwie i wspólnym majątku oraz o rozdzielności majątkowej i intercyzie. Uzupełnieniem jest wpis o skutkach upadłości dla współmałżonka.
Zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych po sprzedaży nieruchomości
Utrata własności nie oznacza, że zostaniesz bez środków do życia. Prawo upadłościowe chroni Twoje podstawowe potrzeby. Zgodnie z art. 342a Prawa upadłościowego z sumy uzyskanej ze sprzedaży zamieszkiwanego mieszkania lub domu jednorodzinnego można wydzielić kwotę na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych Twoich i osób pozostających na Twoim utrzymaniu, jeśli jest to konieczne.
Środki te są przeznaczone na opłacenie najmu innego lokalu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości. Obejmują one równowartość przeciętnego czynszu za okres od 12 do 24 miesięcy. Kwota jest określana na Twój wniosek, z uwzględnieniem potrzeb mieszkaniowych, liczby osób na utrzymaniu, zdolności zarobkowych, ceny sprzedaży i opinii syndyka. Nie istnieje jedna gwarantowana suma dla każdego upadłego.
Przykład: rodzina potrzebuje mieszkania na wynajem
Mieszkasz z dziećmi w lokalu, który ma zostać sprzedany. We wniosku o wydzielenie kwoty opisz, ile osób pozostaje na Twoim utrzymaniu i jakiego mieszkania potrzebujecie. Przydatne będą informacje o dochodach i ofertach najmu odpowiadających potrzebom rodziny. Nie zakładaj automatycznie najwyższej kwoty ani najdłuższego okresu. Ustawa nakazuje ocenę indywidualnej sytuacji. Więcej wyjaśnia poradnik upadłość konsumencka a dom i mieszkanie oraz wpis o tym, czy upadłość oznacza utratę mieszkania.
Co z długiem, który pozostaje po sprzedaży
Przykład: wartość nieruchomości nie pokrywa kredytu
Bank otrzymuje z podziału środków mniej, niż wynosi należność. Różnica nie znika w dniu sprzedaży. W większości spraw sąd ustala plan spłaty, biorąc pod uwagę między innymi możliwości zarobkowe i konieczne koszty utrzymania. Po wykonaniu obowiązków wynikających z planu sąd rozstrzyga o umorzeniu pozostałych zobowiązań objętych oddłużeniem. Umorzenie bez dokonywania spłat jest wyjątkiem wymagającym ustawowych przesłanek. Sama utrata mieszkania nie przesądza o takim zakończeniu sprawy.
Dlatego przygotuj budżet uwzględniający przyszły najem, utrzymanie rodziny i dochody. Nie opieraj go wyłącznie na obecnej racie hipotecznej. Plan spłaty nie jest prostym przedłużeniem umowy kredytowej, a jego ustalenie nie oznacza natychmiastowego umorzenia całego salda.
Odbudowa zdolności kredytowej i nowe finansowanie
Wykonanie planu spłaty i postanowienie sądu o umorzeniu pozwalają uwolnić się od zobowiązań objętych oddłużeniem, z ustawowymi wyjątkami. Dane upadłego nie znikają jednak z KRZ natychmiast. W przypadku wykonanego planu dane określone w ustawie przestają być ujawniane po trzech latach od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu wykonania planu i umorzeniu zobowiązań.
Uzyskanie nowego kredytu hipotecznego nie jest automatycznym skutkiem zakończenia upadłości. Bank ocenia zdolność do spłaty nowego zobowiązania oraz ryzyko kredytowe. Informacje kredytowe mogą być przetwarzane na zasadach określonych w Prawie bankowym; zakończenie sprawy nie oznacza wymazania całej historii.
Z biegiem czasu stabilne dochody i uporządkowany budżet mogą pomóc w odbudowie wiarygodności. Nie ma jednak gwarantowanego terminu powrotu do finansowania hipotecznego ani pewności pozytywnej decyzji banku.
Jak przygotować dokumenty dotyczące hipoteki
Zbierz umowę kredytu z aneksami, aktualne saldo, korespondencję banku oraz dane księgi wieczystej. Ustal, kto jest właścicielem nieruchomości, kto podpisał kredyt i czy zabezpieczenie obejmuje również cudzy majątek. Przy wspólnym majątku dołącz dokumenty dotyczące ustroju małżeńskiego. Oddziel dokumenty o zadłużeniu od informacji o potrzebach mieszkaniowych, ponieważ dotyczą różnych decyzji w postępowaniu.
Podstawy procesu przedstawia strona o oddłużaniu i upadłości konsumenckiej, a kwestie współpracy opisują pytania i odpowiedzi. Informacje dla mieszkańców regionów znajdziesz na stronach upadłość konsumencka Bydgoszcz i upadłość konsumencka Lublin; same te strony nie oznaczają istnienia kancelarii stacjonarnej w tych miastach.
